Instant Messaging (Anlık Mesajlaşma)

Günümüzde kullanılan en yaygın kullanılan iletişim araçlarından biridir. IM yazılımı her bilgisayarda genel olarak çalıştırılır ve kullanıcıların internet üzerinden gerçek zamanlı iletişim kurmasını veya sohbet etmesini sağlar. Her anlık mesajlaşma hizmeti farklı bir protokol ve hedef bağlantı noktası kullanabilir.

Statik Rota

STATİK ROTALAR bir ağ yöneticisi tarafından manuel olarak yapılır.
bir cisco yönlendirici de statik bir rotayı yapılandırmak için şu adımların yapılması gerekir.

ADIM 1: Console kablosu kullanarak yönlendiriciye bağlanır.
ADIM 2: Yapılandırmak istediğiniz bir yönlendiriciyi yapılandırmak için terminal penceresi açın
ADIM 3: Router1> Komut isteminde enable komutunu vererek ayrıcalıklı kipe geçin.
ADIM 4: Router1# Komut istemine configure terminal yazarak küresel yapılandırma kipine girin.
ADIM 5: Statik l rotayı aşağıdaki biçime göre yapılandırmak için cisco İOS ip Route (ip rotası)
komutunu kullanın.Ip route  [hedef ağ] [alt ağ maskesi] [ağ geçidi adresi]
Veya
ip route [hedef ağ] [alt ağ maskesi] [çıkış arayüzü]

örneğin; Yönlendirici 1’i (R1)  192.168.16.0 ağında ki bir konak bilgisayara ulaşmak üzere etkinleştirmek için yönetici, küresel yapılandırma kipinde aşağıdaki cisco İOS komutunu kullanarak (R1) d ebir statik rota yapılandırır.

R1(config#) ip route 192.168.16.0 255.255.255.0 192.168.15.1
Veya
R1(config#) ip route  192.168.16.0 255.255.255.0 S 0/0/0/

192.168.16.0 ağında ki bir konak bilgisayarla 2 yönlü iletişimi etkinleştirmek için  yönlendirici 2 de de (R2) bir statik rota yapılandırılır.

R2(config#) ip route 192.168.14.0 255.255.255.0 192.168.15.2
Veya
R2 (config#) ip route 192.168.14.0 255.255.255.0 S 0/0/0


Statik rotalar manuel olarak yapılandırıldıkları için ağ yöneticilerinin ağ topolojisinde ki değişiklikleri yansıtmak için statik rotaları eklemeleri veya silmeleri gerekir. Küçük ağlar da statik rotalar çok az bakım gerektirir, çünkü fazla değişiklik olasılığı yoktur. Büyük bir ağda yönlendirme tablosunun ayarını manuel olarak yapmak yöneticilerin  çok zamanını alabilir. Bu nedenle büyük ağlar statik rotalar yerine dinamik yönlendirme kullanır.

DNS Server

Alan Adı Sistemi (DNS) isim sunucusu, sizi ziyaret etmek istediğiniz web sitelerine bağlar. Nasıl çalıştığını anlamak için, insanlar ve bilgisayarların nasıl etkileşim kurduğu hakkında bir miktar bilgi sahibi olmak gerekir.

İNTERNET'İN OMURGASI

Bilgisayarlar en iyi sayıların diliyle çalışır, insanlarsa sözcükleri tercih eder. Bugünün İnternet'i her iki tercihi de içinde barındırabilecek bir şekilde yapılandırılmıştır ve hem bilgisayarlar hem de insanların Web'de kolaylıkla gezinmelerine olanak tanır. Bu, her web sitesinin iki adı veya adresi olduğu anlamına gelir. Bunlardan biri, örneğin verisigninc.com gibi, insanların kolaylıkla hatırlayabildikleri alan adlarıdır. Diğeri de benzersiz, bilgisayar açısından kullanımı kolay bir sayılar serisi veya İnternet Protokolü (IP) adresidir.
Bir Alan Adı Sistemi (DNS), .com veya .net gibi belli bir üst düzey etki alanının (TLD) tüm alan adlarını ve bunlara karşılık gelen IP numaralarını saklayan bir veritabanıdır. DNS, İnternet üzerindeki bilgisayar sistemlerini ve kaynakları tanımlar ve bulur. Örneğin siz bir web adresi veya URL yazdığınızda, DNS yazılan adı bu konumun IP adresiyle eşleştirir ve sizi o siteye yönlendirir.

HEPSİ KUTUNUN İÇİNDE

DNS isim sunucuları, DNS veritabanı kayıtlarını saklayan fiziksel sunuculardır. Bu alan adı sunucuları, her gün gerçek anlamda milyarlarca isteği yönlendiren donanımlardır. Birisi tarayıcısına bir web adresi yazdığı her sefer, dünya üzerinde herhangi bir konumda bulunan bir alan adı sunucusu sorguyu alır, IP adresini bulur ve bu kişinin bilgisayarını ilgili web sitesine yönlendirir. Tüm bu işlemler yalnızca birkaç saniye içinde gerçekleşir.

ALAN ADININ İNCELENMESİ

Bir alan adını anlamanın en iyi yolu, ilk noktanın veya "nokta"nın sağından başlamaktır. Noktadan sonra gelen karakterler üst düzey etki alanını veya TLD'yi belirtir. Her TLD'nin bir veya daha fazla ikinci düzey alan adı (verisigninc.com) vardır ve her ikinci düzey alan adında birden fazla üçüncü düzey alan adı (support.verisigninc.com) olabilir. Uluslararası Alan Adları (IDN'ler), yaygın olarak kullanılan Latin alfabesinin dışında, Kanji ve Arapça gibi birçok alfabedeki karakterleri kullanabilir.

BİR ALAN ADI KAYDETME

Alan adları 1 ile 10 yıl arasında bir süre için bir kişi veya kuruluş tarafından kaydettirilir. Kullanıcı, bir alan adının kaydedilmesi için bir kayıt şirketi veya satış aracısı ile anlaşma yapar. Kayıt şirketi, ilgili TLD'yi yöneten tescil şirketine başvurarak alan adının kullanılabilir olduğunu doğrular. Alan adı kullanılabiliyorsa, kayıt şirketi, alan adını tescil şirketine kaydeder ve böylece bu ad tescil şirketi veritabanına eklenir. Kayıt döneminin sonunda, alan adını kaydettiren kişi bu alan adını yenileyebilir veya süresinin sona ermesine izin verebilir.

Geliştirilmiş İç Ağ Geçidi Yönlendirme Protokolü (EIGRP)

(EIGRP) RIP in kısıtlamalar, daha ileri seviye protokollerin geliştirilmesine yol açtı. Ağ iletişim profesyonelleri, kolayca ölçeklenecek ve karmaşık kurumsal ağlarda daha hızlı yakınsama sağlayacak bir protokolü gerektirdi.
Cisco, markaya özgü bir uzaklık vektörü yönlendirme protokolü olarak  EIGRP geliştirdi. Bu, diğer uzaklık vektörü protokollerinin kısıtlamalarının çoğunu gideren geliştirilmiş yeteneklere sahiptir.
EIGRP, RIP in bazı özelliklerini paylaşırken çok sayıda gelişmiş özeliği de kullanır.
EIGRP nin yapılandırması nispeten kolay olmasına rağmen, altta yatan özellikler ve seçenekler karmaşıktır. EIGRP, diğer yönlendirme protokollerinde bulunmayan pek çok özelliği içerir. Bu etkenlerin tümü EIGRP yi, öncelikli olarak Cisco cihazlarını kullanan çok protokollü, büyük ağlar için mükemmel bir seçim haline getirir.

Eğer EIGRP iki ana hedefi, döngüsüz bir yönlendirme ortamı  ve hızlı yakınsama sağlamaktır. EIGRP, bu hedeflere ulaşmak için en iyi rotanın hesaplanmasında  RIP’den farklı bir yöntem kullanır. Kullanılan ölçev öncelikli olarak bant genişliğini ve gecikmeyi hesaba katan bir kompozit ölçevdir. Bu ölçev, bir hedef ağının uzaklığının belirlenmesinde sekme sayısından daha kesindir.

 Tarafından kullanılan dağıtılmış güncelleme algoritması  (dual) rotaları hesaplarken döngüsüz işlemi garantiler. Ağ topolojisinde bir değişiklik meydana geldiğinde, dual etkilenen tüm yönlendiricileri aynı anda eşitler. Bu yüzden RIP’in yönetimsel uzaklığı 120 iken  yönetimsel uzaklığı 90 dır.bu daha düşük sayı EIGRP nin artan güvenilirliğini ve olçevin daha doğru olduğunu yansıtır. Eğer bir yönlendirici hem RIP hemde EIGRP den aynı hedefe giden rotaları öğrenirse, EIGRP rotasını RIP aracılığıyla öğrenilen rotaya tercih eder.

EIGRP giğer bir yönlendirme protokolünden öğrenilen rotaları harici olarak etiketler.bu rotaları hesaplamak için kullanılan bilgiler EIGRP nin ölçevi kadar güvenilir olmadığından, bu rotalara daha yüksek bir yönetimsel uzaklık ekler.

Arp (AddressResolution Protocol – Adres Çözümleme Protokolü) Komutu

Bir ağ ortamında cihazlar birbirleri ile haberleşmek için TCP/IP protokolünü kullanırlar. Bu durumda haberleşme IP adresleri üzerinden gerçekleştirilir. Ancak yerel ağda haberleşmek için veri alış verişi yapılacak cihazın fiziksel adresi bilinmelidir. Bu durumda yardımımıza arp komutu yetişir. Arp komutu IP adresi bilinen cihazın fiziksel adresinin öğrenilmesini sağlar.
Herhangi bir parametre kullanılmaz ise arp komutu yardım dosyalarını görüntüler.

Resim: Arp Komutu Parametreleri

Tablo: Arp Komutu Parametreleri

Örnek 1:Arp –a komutu ile bilgisayardaki tüm ara birimler için ARP tablosu listelenmektedir. 

Resim : Arp komutu örneği

Örnek 2:Arp –a –v komutuile bilgisayardaki tüm geçerli ve geçersiz arabirimler için ARP tablosu     listelenmektedir.

NOT: RARP (Reverse Address Resolution Protocol - Ters Adres Çözümleme Protokolü) ARP protokolünün tam tersi işlem yapar. Ağa ilk defa katılan bir bilgisayar fiziksel adresini ağa göndererek IP adresi talep eder. Sistemdeki RARP sunucusu bu bilgisayara bir IP atar. Günümüzde bu işlevi DHCP sunucular gerçekleştirmektedir.

Rip in Sorunları

 Rip kullanırken çeşitli performans ve güvenlik sorunları ortaya çıkar.İlk sorun yönlendirme tablosunun doğruluğudur.RIP'in her 2 versiyonuda sınıfı sınır üzerinde alt ağları otomatik olarak özetler.Bu rip'in alt ağları a,b ve c sınıfı bir tek tanıdığı anlamına gelir.Kurumsal ağlar genellikle sınıfsız ip adreslemesini ve çeşitli alt ağları kullanır ve bu alt ağların bazıları doğrudan birbirine bağlı olmadığı için süreksiz alt ağlar oluşturulur. Rıp v1 farklı olarak rip v2 de otomatik özetleme devre dışı bırakılabilir. Devre dışı bırakıldığında rip v2 tüm alt ağlara alt ağ maskesi bilgilerini raporlayacaktır.Bu daha doğru yönlendirme tablosu sağlamak için yapılır.Bunu gerçekleştirmek için rip v2 yapılandırmasına no  auto - summary  komutunu ekleyin.
Router (config -router)# no auto summary 

                                               Router (config -router)# no auto summary 

Düşünülmesi gereken diğer bir sorun  Rip güncellemelerinin yayın doğasıdır.Rip yapılandırması belirli bir network komutu listelendiğinde rip hemen o ağa ait olan tüm arayüzlere tanıtımları göndermeye başlar.Bu güncellemeler bir ağın tüm kısıtlamalarında gerekmeyebilir.Örneğin bir ethernet lan arayüzü kendi ağ kesimindeki her cihaz bu güncellemeleri aktarır ve buda gereksiz trafik üretir.Yönlendirme güncellemesi her hangi bir cihaz tarafındanda kesilebilir.Bu ağı daha az güvenli hale getirir.
Arayüz kipinde uygulanan passive interface komutu belirtilen arayüzler üzerinde yönlendirme güncellemeleri devre dışı bırakılır.

                       Router (config -router)# passive - interface [arayüz türü] [arayüz numarası]

Birden fazla yönlendirme protokolü çalıştıran karmaşık kurumsal ağlarda passive interface komutu hangi yönlendiricilerin rip rotalarını öğreneceğini tanımlar.Rip rotalarını tanıtan arayüz sayısı sınırlı olduğundan  güvenlik ve trafik denetimi artar.
RIP çalıştıran bir ağı yakımsaması gerekir.Bazı yönlendiriciler tüm yönlendiriciler, güncellenene ve hepsi aynı ağ görünümüne sahip olana kadar kendi yönlendirme tablolarında hatalı rotaları içerebilir.


1-) Sekme Zehirleme
2-) Ayrık Evren
3-) Bekleme Durumu Zamanlayıcısı
4-) Tetiklenen Güncellemeler

Sekme Zehirleme, Bir rota için ölçeri 16 ya ayarlayarak onu ulaşılmaz yapar. Rip sonsuzluğu 16 sekme olarak tanımlandığında, 15 sekmeden daha uzağa ulaşılmazdır. Bir ağ aksadığında bir yönlendirici diğer tüm yönlendiricilerin onu ulaşılmaz olarak görmesi için rotayı ölçerini 16 ya değiştirir. Bu özellik, yönlendirme protokolünün zehirli rotalar aracılığıyla bilgileri göndermesini engeller. Rip in döngü karşıtı özellikleri protokolün istikrarını artırır ama aynı zaman da yakınsama süresini de uzatır.

Ayrık Evren, Döngülerin oluşumunu engeller. Çoklu yönlendiriciler birbirine aynı ağ rotalarını tanıttığında yönlendirme döngüleri oluşur. Aylık evren bir arayüz üzerinde yönlendirme bilgilerini alan bir yönlendiricinin aynı arayüze aynı ağ hattında bir güncellemeyi geri gönderememesini sağlar.

Bekleme Durumu Zamanlayıcısı, Bekleme durumu zamanlayıcısı rotaları istikrarlı hale getirir. Bekleme durumu zamanlayıcısı, bir rota aksadıktan sonra belirli bir süre için aynı hedef ağa daha yüksek bir ölçere sahip rota güncellemelerini almayı reddeder. Bekleme durumu süresinde, orjinal rota yeniden çalışır hale gelirse veya yönlendirici daha düşük ölçere sahip bir rota bilgisi alırsa, yönlendirici rotayı yönlendirme tablosuna kurar ve hemen kullanmaya başlar. Varsayılan bekleme süresi 180 saniyedir; düzenli güncelleme süresinin 6 katı bu varsayılan değer değiştirilebilir. Ancak bekleme durumu süresi yakınsama süresini artırır ve ağ performansı üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir.
Bir rota arızalandığında Rip bir sonraki periyodik güncellemeyi beklemez. Bunun yerine anında tetiklenmiş güncelleme bir güncelleme tanıtır. Ölçerini 16 ya artırarak arızalı rotayı tanıtır ve böylece rotayı zehirler. Bu güncelleme, Rip daha iyi bir ölçere sahip alternatif bir rota bulmaya çalışırken rotayı bekleme durumuna yerleştirir.

Özerk Sistemler (AS)

İnternet yönlendirme mimarisi yıllar içinde gelişerek birbirine bağlı ağlardan oluşan dağıtılmış bir sistem haline geldi.Şu anda internet o kadar büyüktür ve o kadar çok ağı kapsamaktadır ki, tek bir kuruluşun dünyadaki her hedefe ulaşmak için gerekli olan tüm yönlendirme bilgilerini yönetmesi mümkün değildir.Bunun yerine internet,  farklı kuruluşlar ve şirketler tarafından bağımsız olarak denetlenen (özerk sistemler) olarak adlandırılan ağ topluluklarına bölünmüştür. As, Her yerde aynı dahili yönlendirme ilkesini kullanan tekbir yönetim kademesi tarafından denetlenen bir ağlar kümesidir. Her As, benzersiz bir as numarası ile tanımlanır. (ASN) Asn ler, internet üzerinde denetlenip kaydedilir.
Bilinen en yaygın As örneği ISP dir. Çoğu işletme, internete bir ISP aracılığıyla bağlanır. Ve böylece o ISP nin yönlendirmede ki alanının bir parçası haline gelir. As, ISP tarafından yönetilir ve bu nedenle yanlızca kendi ağ rotalarını içermeklekalmayıp aynı zamanda ona bağlı olan tüm işletme müşteri ağlarına giden rotaları da yönetir.Aynı ASN, As yönlendirme etki alanı içindeki tüm ağ cihazları içinde geçerlidir.
ISP ağ, yönlendirme etki alanı internet erişimi için doğrudan o ISP ye bağlanan yerel bir işletmeyi içeren bir As dir.İşletmenin ayrı bir Asn si bulunmaz. İşletme bunun yerine yönlendirme bilgilerinde ISP ağının Asn sini (ASN100) kullanır.Ayrıca Hong Kong ve New York ofisleri bulunan ve küresel bir şirkette mevcuttur. Bu şirketi ofisleri farklı ülkelerde bulunduğundan dolayı her ofis internet erişimi için farklı bir yerel ISP ye bağlıdır. Bu şirketi 2 ISP ye bağlandığı anlamına gelir.
Şirket hem ISP ve hem de ISP c aracılığıyla iletişim kurduğu için, bu durum bağlantı açısından yönlendirmede karışıklığa yol açar. İnternetten gelen trafik, büyük küresel şirkete ulaşmak için hangi As yi kullanacağınızı bilmez. Sorunu çözmek için şirket, tamamen ayrı bir As olarak kaydolur ve şirkete ASN olarak 400 atanır.

Zamanlanmış Yedekleme

Zamanlanmış yedekleme ile tek seferlik yedekleme ayarları birbirine çok benzer.

Adım 1:Windows server yedekleme ekranında eylemler panelindeki yedekleme zamanlaması bağlantısını tıklayın.Açılan sihirbazda Yedekleme Zamanlamasını seçin.

Adım 2:Yedekleme zamanını belirtin ekranında zamanlamayı ayarlayacağız.Gün içinde 1 ve 1 kaç kez yedekleme yapılmasını sağlayabilirsiniz.Ancak ne yazık ki gün tabanlı bir ayarlama yapılamıyor.Yani pazartesi salı çarşamba saat 10.00 da geri kalan günler saat 20.00 de yedek alınsın diyemiyoruz.Böyle bir zamanlama yapmak için windows task scheduler aracını kullanmanız gerekiyor.Biz hergün saat 06.00 ve 18.00 da yedekleme yapılmasını istedik.

Adım 3:Hedef türünü belirtin ekranında zamanlanmış yedeklerin kaydedeceği yeri belirteceğiz.Burada kullanabileceğimiz 3 alternatif var.

1- Yedekler için ayrılmış bir sabit disk:
Disk windows server yedekleme aracı tarafından formatlanır.Önerilen yöntem budur.

2- Bir Birim:
Disk diğer uygulamalarla ortak kullanılır.Başka verilerde kaydedilebilir.

3- Paylaşılan bir ağ klasörü:
Ağdaki bir paylaşım dizinine kaydedilir.Her kayıt bir öncekinin üzerine yapılacağı için tavsiye edilmez.
Önerilen seçeneği işaretleyerek ileri düğmesine basıyoruz.Yedekleme için ayrılmış bir sabit diske format atılır.özel bir dizin yapısı oluşturulur ve bu sürücüler windows tarafından görünmez olur.Yani artık bilgisayarıma girdiğimizde bu sürücüleri göremessiniz.

Geri Yükleme

Geri yükleme işlemi yedeklemeye göre daha kolaydır. Windows Yedekleme aracında Eylemler bölümünde yer alan Kurtarma aracı kullanılır.

Adım 1: Başlarken ekranında yedeklerin tutulduğu yeri seçiyoruz. Biz ağ paylaşımına yedeklemişdik o yüzden başka bir konumda depolanan bir yedek  seçeneğini işaretleyip ileri düğmesine basıyoruz.

Adım 2: Konum Türü Belirtin ekranında uzak paylaşılan klasör seçeneğini işaretleyip ileri düğmesine basıyoruz.

Adım 3: Uzak Klasör Belirtin ekranında paylaşım klasörünün yolunu belirtiyoruz ve ileri düğmesine basıyoruz. Sonrasında bu paylaşıma erişmeye yetkili bir kullanıcı isteyecektir.

Adım 4: Yedekleme Tarihi Seçin ekranında hangi gün ve saatteki yedeğe dönüleceğini belirtin ve ardından ileri düğmesine basarak devam edin.

Adım 5: Kurtarma Türünü Seçin ekranında Dosyalar ve Klasörler seçeneğini işaretleyip devam ediyoruz. İhtiyacınıza göre Birimler ve diğer seçeneklerinide işaretleyebilirsiniz.

Adım 6: Kurtarılacak Öğeleri Seçin ekranında kurtarılacak dizini seçiyoruz ve ileri düğmesine basıyoruz.

Adım 7: Kurtarma Seçeneklerini Belirtin ekranında yedeğin nereye geri yükleneceğini belirtiyoruz. Varsayılan ayarlarla bırakıp ileri düğmesine basıyoruz.

Adım 8: Onay ekranında verilen bilgileri inceliyoruz ve kurtar düğmesine basarak işlemi başlatıyoruz.

Adım 9: İşlem tamamlandı kapat düğmesine basıyoruz. C: sürücüsüne baktığımızda belirttiğiniz bir isimde bir dizin oluştuğunu göreceksiniz. Bu dizin yedekten geri yükleme yapılan dizindir ve yedekleme alınan tarihteki verileri içerir.

RIP'i Yapılandırma ve Doğrulama

RIP yaygın olarak kullanılan ve çoğu yönlendiricinin bir uzaklık vektörü protokolüdür. Birden çok yönlendiricinin bulunduğu küçük ağlar için uygun bir seçimdir.
Şekiller 3 yönlendirici gösterilmiştir.
Her yönlendirici ayrı bir özel ağa hizmet eder.Yönlendiriciler ayrıca ayrı ağlar ile bağlanmıştır ve dolayısıyla toplam 6 ağ gösterilir.
Bu topoloji de R1, 10.0.0.0/8 ağına veya 192.168.4.0/24 nasıl ulaşacağına otomatik olarak bilmez.R1, yalnızca RIP yönlendirmesi düzgün bir şekilde yapılandırıldıktan sonra bu ağlara ulaşabilir. RIP yönlendirilmesi yapıldıktan sonra R2 ve R3 , R1'e 10.0.0.0/8 ve 192.168.4.0/24 ağlarını kullanılabilirliği ile ilgili bilgileri içeren yönlendirme güncellemeleri gönderecektir.
RIP'i yapılandırmadan önce ip adreslerini atayın ve yönlendirmeye katılacak olan tüm fiziksel arayüzleri etkinleştirin. En temel RIP V2 yapılandırması için hatırlanması gereken 3 komut gerekir.

Router(config)# router rip
Router(config-router)# version 2
Router(config-router)# network [ağ numarası]

Yapılandırma tamamlandıktan sonra ağ numaralarını arayüz ip adreslerini doğrulamak için çalışan yapılandırmayı doğru bir topoloji şemasıyla karşılaştırmak iyi bir fikirdir. Kolaylıkla basit bir veri girişi hatası yapılabileceğinden bu iyi bir uygulamadır. Rip in ağda düzgün bir şekilde çalıştığını doğrulamanın bir çok yolu vardır. Yönlendirmenin düzgün çalıştığını doğrulamanın yollarından biri uzak ağlardaki cihazlara ping atmaktır. Ping atmak başarılı olursa yönlendirme büyük olasılıkla çalışıyor demektir. Diğer bir yöntem ise CLI isteminde ip yönlendirme doğrulama show ip protocols ve show ip route  komutlarını çalıştırmaktır.
Show ip procolos komutu Rip yönlendirmesini yapılandırıldığını, Rip güncellemelerini doğru arayüzlerin alıp gönderdiğini ve yönlendiricinin doğru ağlara bildirimde bulunduğunu doğrular.
Show Ip Route komutu yönlendirme tablosunu gösterir ve Rip komşuları tarafından alınan rotaların yönlendirme tablosuna yüklendiğini doğrular.
Show ip route komutu yönlendirme tablosunu gösterir ve rip komşuları tarafından alınan rotaların yönlendirme tablosuna yüklendiğini doğrular.
debug ip debug ip rip komutu, yönlendirme güncellemelerinde bildirilen ağları gönderilirken ve alınırken gözlemlemek için kullanılır.
Debug komutları yönlendiricinin etkinliğini gerçek zamanlı olarak gösterir.Hata ayıklama etkinliği yönlendiricinin işlemci kaynaklarını kullandığı için bir üretim anında hata ayıklama dikkatli biçimde kullanılmalıdır.Çünkü ağın çalışmasını etkileyebilir.
debug ip rıp 

Yaygın İç Yönlendirme Protokolleri

  Yönlendirme bilgisi protokolü (RIP), dünyada binlerce ağda kullanılan bir uzaklık vektörü yönlendirme protokolüdür.
RIP'in özellikleri şunlardır:
1- Bir uzaklık yönlendirme vektörü protokolüdür.
2- Yol seçimi için ölçer olarak sekme sayısını kullanır.
3- 15'üzerindeki sekme sayılarını ulaşılamaz rota olarak tanımlar.
4-Her 30 sn bir yönlendirme tablosu içeriğini gönderir.

Bir yönlendirici değişiklik içeren bir yönlendirme güncelleşmesi aldığından,bu değişikliği yansıtmak için kendi yönlendirme tablosunu günceller.Yönlendirici başka bir yönlendirici'den yeni rota öğrendiğinde, bu rotayı kendi yönlendirme tablosuna eklemeden önce sekme sayısını bir değer arttırır.Yönlendirici bir sonraki sekme adresi olarak güncellemeyi gönderen doğrudan bağlı yönlendiricinin yerel ağ adresini kullanır.
Kendi yönlendirme tablosunu güncelledikten sonra yönlendirici diğer ağ yönlendiricilerini değişikliği bildirmek için hemen yönlendirme güncellemelerini iletmeye başlar.

1-Yönlendirme bilgisi protokolu (RIP) 
Rıp'i uygulamak kolay ve basittir.Bu avantajlar rıp'i yaygın olarak kullanılan bir yönlendirme protokol haline getirmiştir.
RIP in bir kaç dezavantajı vardır.
En fazla 15 sekmeye izin verir.bu nedenle en fazla bir dizinde 16 yönlendirici bağlayan ağlar için kullanılabilir.
2-Doğrudan bağlı komşulara düzenli olarak tüm yönlendirme tablosunu tam kopyalarını gönderir.Büyük bir ağda bu durum her güncellemede önemli miktarda ağ trafiğinin doğmasına neden olabilir.

3-Daha büyük ağlarda ağ değiştiğinde tümleştirme daha yavaş olur.
Şu anda RIP'in kullanılabilir 2 sürümü vardır.
RIPv1v2 Rıp v2 v1 e göre bir çok avantajı vardır.

2. versiyon arasındaki en önemli fark RIP versiyon 2'nin 
yönlendirme güncellemelerinde alt ağ maskesi bilgilerini içermesi sayesinde sınırsız yönlendirmeyi destekleyebilmektedir.

Yönlendirmenin Temelleri

Bir kuruluşun  dahili ağı büyüdükçe   güvenlik veya   organizasyon  amaçları doğrutusunda   ağı birden çok  küçük ağa bölmek gerekebilir.Bu bölme işlemi  genellikle ağın  alt ağlara bölünmesi ile  gerçekleştirilir  Alt ağa bölme  trafiği bir alt ağdan   diğerine  aktaracak  bir yönlendiricinin kullanılmasını gerektirir.

İletileri ağlar üzerinden   yönlendirmek ve doğru   hedefe ulaşmalarını sağlamak için  bir yönlendirici  , yerel  olarak bağlı  tüm ağları  ve her  ağa bağlı arayüzleri içeren bir tablo kullanır.Her arayüz  farklı bir IP ağına aiittir.Bir yönlendirici   yönlendirme tablosundaki  bilgilere bakarak  hangi rotayı veya yolu kullanıcağını belirler.Yönledirme tablosu  ayrıca yönlendiricinin yerel olarak  bağlı olmayan uzak ağlara  ulaşmak için kullanabileceği  yollar hakkında bilgilerde  içerir.Rotalar bir yönetici   tarafından yönlendiriciden  statik olarak atınabilir veyaa bir yönlendirici  protokolü aracığıyla  başka bir yönlendirici  tarafından dinamik olarak verilebilir.

Bir yönlendirici paketleri nereye göndereceğini belirlemek için yönlendirme tablosu kullanır. Yönlendirme tablosu bir dizi rota içerir. Her rota yönlendiricinin  belirli bir ağa ulaşmak için kullanacağı ağ geçidini ve arayüzü tanımlar. Bir rotanın 4 temel bileşeni vardır.

1: Hedef değeri

2: Alt ağ maskesi 

3: Ağ geçidi veya arayüz adresi

4: rota maliyeti ve ölçev 

Bir yönlendirici paket aldığında paketi nereye ileteceğini belirlemek için paketteki hedef ip adresini inceler. Yönlendirici daha sonra yönlendirme tablosunda eşlenen bir hedef değeri arar. Yönlendirme tablosundaki her hedef değeri bir hedef ağ adresini ifade eder.

Ancak bir paketteki bir hedef ip adresi hem bir ağ adresinden hemde bir konak bilgisayar ip adresinden oluşur.Yönlendiricinin kullandığı tablonun hedef ağa giden bir rota içermediğini belirlemesi için , ip ağ adresi ile yönlendirme tablosundaki hedef değerlerinden biri arasında eşleşme olup olmadığını belirlemesi gerekir. Potansiyel rotaya atanmış alt ağ maskesini inceler. yönlendirici her alt ağ maskesini paketteki hedef ip adresine uygular. Daha sonra sonuç olarak ortaya çıkan tablodaki rotanın ağ adresi ile karşılaştırılır. Eşleşme bulunursa paket doğru arayüze veya uygun ağ geçidine iletilir. Ağ adresinin yönlendirme tablosunda bulun birden fazla rota ile eşleşirse yönlendiricinin belirli en uzun ağ adresi eşleşmesine sahip olan rotayı kullanır. 

      Bazen hedef ağa giden birden fazla rota vardır.Bu durumda yönlendiricinin hangi rotayı kullanacağını yönlendirme protokolü kuralları belirler.Rota girişlerinden hiçbirinin eşleşmemesi durumunda yönlendiricinin rota girişlerinin hiçbirinin varsayılan rotanın belirlediği ağ geçidine yönlendirilir. Aksi takdirde paket bırakılır.

Bir yönlendirici de show ip route komutu verilerek yönlendirme tablosundaki rotaları görebiliriz.  Yönlendirme tablosunda bir kaç rota tipi görüntülenir.

1: Doğrudan Bağlı rotalar

Yönlendirici çalıştırıldığında yapılandırılmış arayüzler etkinleşir.Arayüzler çalışır hale geldikçe yönlendirici doğrudan bağlı yerel ağ adreslerini yönlendirme tablosunda bağlı rotalar olarak saklar cisco yönlendiriciler de bu rotalar yönlendirme tablosunda '' c '' harfi ile tanımlanır. Arayüz yeniden yapılandırıldığında  veya kapatıldığında rotalar her seferinde otomatik olarak güncellenir.

2: Statik rotalar

Bir ağ yöneticisi belirli bir ağa giden statik bir rotayı manuel olarak yapılandırabilir. Statik rotalar yönetici tarafından manuel olarak yeniden yapılandırılana kadar değişmez. Bu rotalar yönlendirme tablosunda '' s '' ön ekiyle tanımlanır.

3: Dinamik Olarak Güncellenmiş Rotalar

Dinamik rotalar yönlendirme protokolleri tarafından otomatik olarak oluşturulur ve korunur. Yönlendirme protokolleri ağdaki diğer yönlendiriciler ile yönlendirme bilgisi alışverişinde bulunur. Dinamik olarak güncellenmiş rotalar yönlendirme tablosunda rotayı oluşturan yönlendirme protokolünün tipine karşılık gelen örnek ile tanımlanır. Örneğin RIP protokolü için ''r''  ön eki kullanılır.

4: Varsayılan Rota

Varsayılan rota yönlendirme tablosunun hedef A için bir yol içermediği  durumlarda kullanılacak ağ geçidini belirleyen bir statik rota tipidir. Varsayılan rotaların ISP ye giden yolda bir sonraki yönlendirici ' yi göstermeleri yaygın bir uygulamadır. Bir alt ağda yalnızca tek bir yönlendirici varsa bu yönlendirici otomatik olarak varsayılan ağ geçidi olur. Çünkü o yerel ağa giren ve çıkan tüm ağ trafiğinin bu yönlendirici den geçmekten başka çaresi yoktur. 

    Yönlendirme tabloları bir kaynak ağdan bir hedef ağa giden yolun tamamı hakkında uçtan uca bilgiler içermez. Bunlar yalnızca yol üzerindeki bir sonraki sekme hakkında bilgiler içerir. Bir sonraki sekme genel olarak yönlendirme tablosundaki doğrudan bağlı bir ağdır. 

     Statik bir rotada yönlendirici tarafından ulaşılabilir olduğu sürece bir sonraki sekmedeki herhangi bir ip adresi olabilir. En sonunda ileti doğrudan hedef konak bilgisayar bağlı olan bir yönlendiriciye geçilir ve dağıtılır. 

Yönlendirme Protokolleri

Rotalar çok çabuk değişebilir. Kablo sorunları ve donanım arızaları hedeflere belirlenmiş arayüz üzerinden ulaşılmasını engelleyebilir. Yönlendiricilerin rotaları yöneticinin değişikliklerin manuel olarak yapmasını gerektirmeyecek bir şekilde çabuk güncellenmesi gerekir.

Yönlendiriciler kendi ara yüzlerinden ve başka yönlendiricilerden alınan bilgileri dinamik olarak yönetmek için yönlendirme protokolleri kullanır. Yönlendirme protokolleri manuel olarak girilen rotaları yönetmek üzerede yapılandırılabilir. 

Dinamik yönlendirme, statik rotaları yapılandırmak için zaman alan bir işlemi önlenmesini mümkün hale getirir. Dinamik yönlendirme, yönlendiricinin ağdaki değişikliklere tepki göstermelerini ve ağ yöneticisinin müdahalesi olmadan yönlendirme tablolarını bu değişikliklere göre ayarlanmalarını sağlar.

Bir dinamik yönlendirme protokolü kullanılabilir tüm rotaları öğreniyor, en iyi rotaları yönlendirme tablosuna yerleştirir ve artık geçerli olmayan rotaları kaldırır. Bir yönlendirme protokolünün en iyi rotayı belirlemek için kullandığı yöntem yönlendirme algoritması olarak adlandırılır. Yönlendirme algoritmalarının iki temel sınıfı vardır: 

1-) Uzaklık vektörü 

2-) Bağlantı durumu

Her tip bir hedef ağa giden en iyi rotayı belirlemek için farklı bir yöntem kullanır. 

Kullanılmakta olan belirli yönlendirme algoritması dinamik yönlendirmede çok önemli bir etmendir. İki rotanın rota alışverişi yapabilmesi için aynı yönlendirme protokolünün ve dolayısıyla aynı yönlendirme algoritmasını kullanıyor olmaları gerekir. 

Uzaklık vektörü yönlendirme algoritması yönlendirme tablosunun kopyalarını düzenli aralıklarla bir yönlendirici den diğerine aktarır. Yönlendiriciler arasındaki bu düzenli güncellemeler sayesinde topoloji değişiklikleri iletilir. Uzaklık vektörü algoritması diğer yönlendiricilerden aldığı rota bilgilerini iki temel ölçüde bağlı olarak değerlendirilir:

1-) Ağ: Bu yönlendirici den ne kadar uzakta

2-) Vektör: Paketin bu ağa ulaşması için hangi yönde gönderilmesi gerekiyor.

Bir rotanın uzaklık bileşeni, rota maliyeti veya ölçer olarak ifade edilebilir ve bu durum aşağıdaki unsurlara dayalı olabilir:
a-) Sekme sayısı
b-) Yönetim maliyeti
c-) Bant genişliği
d-) İletim hızı
e-) Gecikme olasılığı
f-) Güvenilirlik

Bir rotanın vektör veya yön bileşeni rotada adı belirtilen ağ giden yol üzerindeki bir sonraki sekmenin adresidir.
Uzaklık vektörleri, otoyollarda kavşaklarda bulunan tabelalara benzetilebilir. Bir işaret bir hedefi gösterir  ve o hedefe ulaşmak için gidilmesi gereken uzaklığı belirtir. Oto yolda biraz daha ilerlendiğinde aynı işaret aynı hedefi gösterir. Ancak artık o hedefe olan uzaklık daha kısadır. Uzaklık kısaldığı sürece trafik en uygun yoldadır.

Yönlendirme tablosu ayrıca, örneğin yeni bir ağ eklendiğinde veya bir yönlendirici arızalandığında ve bu durum bir ağa ulaşmayı engellediğinde meydana gelen topoloji değişikliklerinde de güncellenir. Ağ keşif sürecinde olduğu gibi topoloji değişikliği güncellemeleri de bir yönlendirici den diğerine yönlendirme tablolarının gönderilmesini içeren adım adım uygulanan süreci takip eder.

Statik Rotaları Yapılandırma

Statik rotalar bir ağ yöneticisi tarafından manuel olarak yapılandırılır. Bir cisco yönlendirici de statik bir rotayı yapılandırmak için şu adımları uygulanması gerekir;

1.Adım: Bir konsol kablosu kullanarak yönlendiriciye bağlanın
2.Adım: Yapılandırmak istediğiniz ilk yönlendiriciye bağlanmak için bir terminal penceresi açın.
3.Adım: Router1> komut isteminde enable komutunu vererek ayrıcalıklı kipe geçin.
4.Adım: Router1# komut istemine configure terminal yazarak küresel yapılandırma kipine girin.
5.Adım: Statik rotayı aşağıdaki biçime göre yapılandırmak için cisco IOS ip route (ip rotası) komutunu kullanın
ip route [hedef ağ] [alt ağ maskesi] [ağ geçid adresi]
veya
ip route [hedef ağ] [alt ağ maskesi] [çıkış arayüzü]
örneğin; Yönlendirici 1 i (R1) 192.168.16.0 ağındaki bir konak bilgisayara ulaşmak üzere etkinleştirmek için yönetici, küresel yapılandırma kipinde aşağıdaki ciscoIOS komutunu kullanarak R1 de bir statik rota yapılandırır.

R1(config)# ip route 192.168.16.0 255.255.255.0 192.168.15.1

veya

R1(config)# ip route 192.168.16.0 255.255.255.0 S0/0/0

192.168.16.0 ağındaki bir konak bilgisayarla iki yönlü iletişimi etkinleştirmek için yönetici, yönlendirici ikide de (R2) bir statik rota yapılandırır.

R2(config)# ip route 192.168.14.0 255.255.255.0 192.168.15.2

veya

R2(config)# ip route 192.168.14.0 255.255.255.0 S0/0/0

Statik rotalar manuel olarak yapılandırıldıkları için ağ yöneticilerini ağ topolojisindeki değişiklikleri yansıtmak için statik rotaları eklemeleri veya silmeleri gerekir. Küçük ağlarda statik rotalar çok az bakım gerektirir, çünkü fazla değişiklik olasılığı yoktur. Büyük bir ağda yönlendirme tablosunun bakımını manuel olarak yapmak yöneticilerin çok zamanını alabilir. Bu nedenle büyük ağlar statik rotalar yerine dinamik yönlendirme kullanır.  

Yönlendirilmiş Protokoller

Yönlendirme bilgisayar ağları üzerinde yer alan bir bilgisayarın aynı ya da farklı bir ağ üzerinde bulunan başka bir bilgisayara nasıl hangi yollar üzerinden ulaşacağına karar verirken kullanılan yöntemdir.
Yönlendirme işleminin nasıl yapıldığını öğrenebilmek için IP (Internet Protocol) paket yapısını anlamak gereklidir. IP katmanı daima, sistemin bir ağa bağlı olduğunu varsayar. Ethernet tabanlı bir ağ üzerinde sadece karşı istasyonun Ethernet adresini bilmek yeterli olduğu için her şey çok kolaydır. Eğer bilgiler farklı ağlar üzerindeki noktalara gönderilmek istenirse sorgulamalar başlar. Bir ağ üzerinden farklı bir ağ üzerine geçecek bilgi trafiğini kontrol etmek, onu yönlendirmek görevi genel olarak geçiş yolu aygıtlarına (gateway) aittir. IP protokolü kullanan ağlarda IP yönlendirme işlerini yerine getiren ağ cihazlarına yönlendirici (router) adı verilir.
Ağdaki iletişim kuralları, protokollerde düzenlenir. Örneğin, aynı dili kullanan insanlar, nasıl birbirlerinin dediklerini anlayabiliyorlar ise iletişimde de aynı kulları (protokolleri) kullanan ağ cihazları birbirleri ile haberleşebilirler. Bilgisayarlar aynı ya da uyumlu protokolleri kullanıyorlarsa birbirleriyle iletişim kurabilir.
Yönlendirme, bilgi paketlerinin yönlendirme tablosunda yer alan IP bilgilerine göre uygun yol seçilerek geçirilmesidir. Yönlendirme protokolleri ise bu tabloların oluşturulmasında bilgi değişimini sağlayan programlardır. Yönlendirme protokolleri, ağ içindeki veri yolunu belirlemeden ve yolun bağdaĢmasından sorumludur.Yönlendiriciler, yönlendirme protokollerini kullanarak hangi ağların erişilebilir durumda olduğunu belirtir.Bu ağlara erişip kullanılacak en iyi yolu kararlaştırmak için aralarında bilgi alışverişinde bulunur. Bu nedenle yönlendirme protokolleri, ağ içindeki yönlendiricilerin yerlerini belirlemek için gereklidir ve sadece yönlendiriciler arasında kullanılır.
Protokoller iç ve dış olarak iki kısma ayrılmıştır. İç protokoller büyük olmayan özel ağ içindeki yönlendiriciler arasında kullanılırken dış protokoller birbirinden bağımsız ve geniş ağlar arasındaki yönlendiriciler üzerinde programlarınır.
Yönlendirme protokolleri ile yönlendirmeli protokoller genellikle karıştırılır ancak, farklı tanımlardır. Yönlendirme protokolleri dinamik yönlendirme tablosu oluşturmak için kullanılan RIP,OSPF, EGP, IGP, BGP gibi protokolleri; yönlendirmeli protokoller ise IP,IPX,DEC net, Apple Talk gibi protokolleri anlatır.

IGP(Interior Gateway Protocol – İç Ağ Geçiti Protokokü ): IGP, özel ve bağımsız ağlar içindeki yönlendiricilerde kullanılan bir iç protokoldür. Bağımsız özel ağlarda temel ölçüt hız ve başarımın (performansın) yüksek olmasıdır. Ağ içerisinde olabilecek herhangi bir kesintiye karşı, en uygun yol hızlıca belirlenmelidir. IP ağ uygulamalarından iyi bilinen RIP ve OSPF, bu protokole dayanır.

RIP (Routing information Protocol - Yönlendirici Bilgi Protokolü ): RIP uzaklık vektör algoritmasına dayanır ve IGP'nin bir uygulamasıdır. İlk olarak XEROX Network System protokol kümesi içinde kullanılmış olup daha sonra IP ağ uygulamalarında kendisine geniş bir alan bulmuştur. UNIX iĢletim sistemiyle beraber gelen yönlendirilmiş özelliği bir RIP uygulamasıdır. Bu protokolde, en uygun yol atlama sayısına dayanılarak hesaplanır, her varış adresi için en iyi yol bilgisi tabloda tutulur. Uygulamada RIP için atlama sayısının en fazla 15 olacağı kabul edilmiştir. Bu değerden daha uzak yerler ulaşılmaz durum olarak değerlendirilir.



OSPF(Open Shorthest Path First -İlk Açık Yöne Öncelik ): OSPF geniş IP ağlarda kullanılan ve bağlantı durum algoritmasına dayanan bir protokoldür. Bu protokol hiyerarşik yapı içinde çalışır ve benzer hiyerarşik düzeyde olan yönlendiriciler arasında tablo güncellenmesi için kullanılır. Genel olarak IP ağlarda omurgayı oluşturan yönlendiriciler üzerinde programlanır. OSPF genişçe ağlarda RIP'e göre daha iyi sonuç vermektedir. Dolayısıyla onun yerine de facto standart haline gelmeye başlamıştır.

EGP (Exterior Gateway Protocol -Dış Ağ Geçiti Protokolü ): EGP bağımsız ağ içindeki yönlendiricilerde değil de bu tür ağları birbirine bağlayan yönlendiricilerde kullanılan bir protokol sınıfıdır. Bu algoritmada temel gereksinim IGP'de olduğu gibi işlerin hızlı gerçekleşmesi olmayıp güvenliğin daha sıkı tutulmasıdır.

BGP (Border Gateway Protocol – Sınır Geçit Protokolü ): Bağımsız ağlar arası yönlendirme bilgisi değiş tokuşu, EGP2‟nin eksiklerini gidermek için geliştirilmiştir. Yönlendirme tablosu güncellemesinde EGP2‟ye daha az bilgi transferi gerekir ve gerçeklemesi daha kolay bir protokoldür. Ancak sağlıklı çalışan bir yönlendirme protokolü olmasına karşın yavaş bir yönlendirme protokolüdür.

Yönlendirilmiş protokol, OSI referans modelinin 3. katmanı olan “Ağ (Network)” katmanını, ağın bir tarafından diğer tarafına bilgi transferini sağlamak için kullanır. Bu protokolün ağ numarası atama ve her bir makineye bir alan adresi verme yetkisinin olması gerekir.
Yönlendirilebilir protokol ise var olan bir organizasyondaki ağ yönlendiricileri arasında güncellemeler gönderir. Yönlendirilmiş protokoller olmadan ağ iletişimi, yerel segmentte kısıtlı kalır. Yönlendirilebilir protokoller, kendi yönlendirme tablolarını sürdürmek için yönlendiricileri bir diğeriyle iletişimi etkin kılar.

1980'li yıllarda LAN'lar küçüktü ve bir ağ kablosu ile ağ oluşturmak mümkündü. Ancak günümüzde LAN'lar diğer LAN'larla iletişim kurarak WAN‟ları oluşturmaktadır. Bu durumda birden çok ağı birbirine bağlayacak ve farklı ağlarla iletiĢim kurabilecek protokollere gereksinim duyulmuştur. İşte bu durumda yönlendirilebilir ve yönlendirilemez protokoller ortaya çıkmıştır.

Netstat (Net Statistics – Ağ İstatistikleri) Komutu

Netstat komutu genel anlamda bilgisayardaki tüm etkin TCP/IP bağlantılarını gösterir. Ayrıca bilgisayarın bağlı olduğu bağlantı noktalarını, Ethernet istatistiklerini, IP yönlendirme tablosunu, IP, ICMP, TCP ve UDP protokolleri için IPv4 istatistikleri ile IPv6, ICMPv6, IPv6 üzerinden TCP ve IPv6 protokolü üzerinden UDP için IPv6 istatistiklerini görüntüler. Parametreler olmadan kullanılan netstat etkin TCP bağlantılarını görüntüler.

“İl.Kr.” (İletişim Kuralı - Protocol) başlığı altındaki karakterler ilgili port için kullanılan protokol tipini gösterir.

 “Yerel Adres” ise bilgisayarınızın ağ üzerindeki isminin yanı sıra gelen bağlantıları kabul ettiğiniz ve rastgele üretilen port numarasını gösterir.

 “Yabancı Adres” kısmı ise uzak bilgisayarın adını ve bağlantıyı gerçekleştirmek için kullandığı port numarasını gösterir.

 “Durum” bağlantının durumunu gösterir.

Durum (State) başlığı altında görülebilecek durumlar;

Netstat –p tcp komutu ile iletişim kuralı “tcp” olan bağlantılar listelenmektedir.

Netstat –e komutu ile Ethernet istatistikleri listelenmektedir.

Netstat –r komutu ile yönlendirme tablosu listelenmektedir.